ผมมีโอกาสได้ไปบรรยายเรื่องเกี่ยวกับ AI ให้กับชุมชนต่างๆในช่วง 2 อาทิตย์ที่ผ่านมาหลายที่
มีทั้งขอไปเองและมีคนจ้างให้ไป
- งานแรก บรรยายชุมชุนที่ ภูผาม่าน จังหวัด ขอนแก่น
- งานที่สอง นักข่าวพื้นที่ชุมชมชนจังหวัดระยอง โดย SCGC
- งานที่สาม วิชุมชนสาหกิจจังหวัดระยองโดย SCGC
สิ่งที่ได้รับมากกว่าการไปให้คือ ความประทับใจมากๆ
เอาเป็นว่า คนเมืองหลวงอย่างเราๆ ตอนนี้ไปไหนมาไหนก็เห็นแต่งาน “ AI “ ในกรุงเทพ
เป็นงานที่ยิ่งใหญ่ อลังการ ใส่สูทผูกไทด์
แชร์วิสัยทัศน์ระดับชาติว่า AI มันยิ่งใหญ่ขนาดไหนเน่อะ…
ส่วนตัวผมก็ไปมาหลายงาน หลายงานจนหลังๆเริ่มไม่ไปแล้ว
ทุกครั้งที่ไปก็มีอะไรในใจติดกลับมาด้วยตลอดว่า..
ถ้า AI มันสำคัญจริงๆอย่างที่หลายๆคนพูด แล้วคน ตจว.จะเข้าถึงได้อย่างไร?
มันก็เลยเป็น ใจบัลดาลแรง ที่อยากไปสื่อสารเรื่องนี้กับชาวบ้านที่ต่างจังหวัด
และโอกาสก็มาถึงเมื่ออยู่ดีๆก็ไปไปบรรยาย 3 ที่ 3 กลุ่มชาวบ้าน
บอกได้เลยว่า ชาวบ้านต่างจังหวัด “ หิว “ มีความอยากรู้เรื่อง AI และรู้จัก ChatGPT นะ ส่วนใหญ่เคยทดลองใช้กัน
แต่ใช้แล้วใช้ไม่เป็นเลยเลิกใช้ (ก็คงเหมือนกะคนเมืองหลวงแหละ)
มาวันนี้เลยอยากจะแชร์ เทคนิคการสื่อสารเรื่อง AI กับชาวบ้าน
💬 1. เริ่มต้นที่ “ปัญหา” ไม่ใช่ “เทคโนโลยี”
- อธิบายความหมายและประวัติของ AI อย่างง่ายๆ เอาแบบเห็น ภาพรวมๆคร่าวๆพอ
- อย่าเริ่มอธิบายด้วยเทคนิคแต่ให้เริ่มจากความรู้สึกและสื่อสารให้ถึงปัญหาชีวิตจริงเพื่อให้เค้ารู้สึกว่า AI มันไม่ได้เป็นเทคโนโลยีที่ลำลึกอะไรขนาดนั้น ( แม้ว่าความจริงมันจะโคตรล้ำลึก )
- เชื่อมโยง AI กับความต้องการของผู้ฟัง ทำการศึกษาก่อนว่ากลุ่มคนฟังคือใคร? ต้องการอะไร? และเค้าจะนำไปใช้จริงได้อย่างไรบ้าง? เช่น การยกตัวอย่าง Prompt สำหรับการเขียนบทความให้กับนักข่าวท้องถิ่น
💬 2. ใช้ภาษาง่ายๆ เหมือนคุยกับเพื่อน
- หลีกเลี่ยงศัพท์เทคนิค แม้มันจะจำเป็นที่ต้องอธิบายภาษาอังกฤษอยู่บ้าง เช่น Machine learning ถ้าจำเป็นต้องพูโก็ต้องแปลให้เค้าเข้าใจทุกครั้งแบบง่ายๆ
- ใช้คำพูดธรรมดา เข้าใจง่าย อยากเข้าถึงใครก็ต้องใช้ภาษาเดียวกับเค้า
- เปรียบเทียบกับสิ่งใกล้ตัว เช่น “ จะใช้AI ให้เหมือนเราสั่งลูกน้องที่เพิ่งมา สมัครงานกับเราครั้งแรก “
💬 3. เล่าเรื่องผ่านประสบการณ์จริง
- ใช้กรณีศึกษาที่ประสบความสำเร็จจากตัวเอง อาจะจะดูล้ำๆหน่อยก็ได้เพื่อให้เค้าได้เห็นว่า ถ้าสนใจ AI จริงจังจะนำไปต่อยอดได้อย่างไร
- เล่าเรื่องยิ่งใหญ่ผ่านมุมมองของคนธรรมดา เพื่อเป็นแรงบัลดาลใจให้เค้าสนใจเรื่องนี้มากขึ้น
- ให้เห็นภาพชัดเจนว่า AI ช่วยแก้ปัญหาอะไรได้บ้าง
💬 4. ทำใจไว้ก่อนว่า ชาวบ้าน Prompt ยาวๆไม่เป็น
- ที่ทุกท่านจะเจอแน่ๆเมื่อไปสอนชาวบ้านคือ เค้า Prompt ยาวๆไม่เป็น เช่น “ อยากถูกหวย “ อันนี้เจอเกือบทุกครั้งที่สอนชาวบ้าน สิ่งที่ควรทำคือ เมื่อรู้ว่าเค้าชอบอะไรก็ไหลไปตามนั้น อ่ะอยากได้เลขใช่ม่ะ งั้น Prompt ตามนี้นะ “ คุณเป็นหมอดูที่มีความสามารถในการทำนายเลขเด็ด ช่วยทำนายเลขเด็ดสำหรับหวยงวดนี้ โดยบอกเลข 3 ตัว และ 2 ตัว พร้อมเหตุผลวิเคราะห์แบบง่ายๆ โดยวิเคราะห์จากสถิติย้อนหลัง 10 ปี จากกองฉลาก “
- จะต้องสอนให้เข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลง เพราะส่วนมากจะเคยชินกับการหาใน Google แบบสั้นๆ ต้องอธิบายให้เข้าใจถึงประโยชน์ที่ได้หลังจากการยอมเปลี่ยนแปลง
- ชาวบ้านพิมพ์ดีดไม่เก่ง อันนี้ต้องทำใจและเข้าไปช่วยเค้าเอง
💬 5. ฝึกปฏิบัติจริง
- ให้ลองเขียน Prompt หลายแบบๆ เพื่อให้เค้าเห็นผลลัพท์ที่ดีหลังจากได้ลองทำ
- เขียน prompt หลายๆเรื่อง เช่น ช่วยเขียนบทความ,ช่วยแต่งนิยาย,ช่วยด้านกฏหมาย
- อย่าปล่อยผ่านเรื่องการลงมือทำ เพราะมันจะไม่มีประโยชน์เลยถ้าไปบรรยายเรื่อง AI แต่ไม่ได้ทดลองทำจริงๆ
💬 6 . ข้อนี้สำคัญสุดและเข้าถึงคนได้แบบมากๆคือ สอนการ Prompt ด้วย AI Image
- เพราะภาพสื่อความหมายได้เร็วกว่าตัวอักษร องค์กรณ์หลายๆที่ที่ผมไปบรรยายถึงขั้นเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กรณ์ให้สื่อสารกันผ่านรูปมากขึ้นเพราะมันเข้าใจง่ายเห็นภาพชัดเจนกว่า
- ดึงดูดความสนใจทุกเพศ วัย สถานะ ไม่ว่าใครๆก็ชอบทำรูป
- ทำให้เข้าใจเรื่องการ Prompt ยาวๆๆได้ดีขึ้น
💬 7. เทคนิคการนำเสนอเนื้อหาด้วย AI Image ที่ผมอยากแนะนำ
- สอนให้รู้จัก Prompt ที่ชัดเจน
- ใช้ภาษาเรียบง่าย
- เน้นรายละเอียดสำคัญ
- เลือกสไตล์ภาพที่เหมาะสมกับเนื้อหา
สรุป: เทคนิคการสื่อสาร AI กับชาวบ้าน
การสื่อสารเทคโนโลยี AI ให้กับชาวบ้านไม่ใช่เรื่องง่าย แต่หากทำอย่างเข้าใจ มันสามารถสร้างแรงบันดาลใจและเปิดโอกาสใหม่ๆ ได้อย่างน่าดี
ก้าวแรกที่สำคัญคือ การไม่เริ่มต้นอธิบายด้วยเทคนิคซับซ้อน แต่ให้เชื่อมโยง AI กับปัญหาชีวิตจริงของพวกเขา ใช้ภาษาเรียบง่าย ราวกับกำลังคุยกับเพื่อน เปรียบเทียบเทคโนโลยีกับสิ่งที่พวกเขาคุ้นเคย เช่น การสั่งงานลูกน้องหรือเครื่องมือช่วยในชีวิตประจำวัน
ประสบการณ์จากการบรรยายตามชุมชนต่างจังหวัดสะท้อนให้เห็นว่า ชาวบ้านมีความสนใจและ “หิวกระหาย” ที่จะเรียนรู้ AI อย่างแท้จริง เพียงแต่ต้องการคนที่สามารถสื่อสารให้เข้าใจได้อย่างง่ายดาย
เครื่องมือสำคัญที่พบว่าได้ผลอย่างยิ่งคือ AI Image ซึ่งสามารถสื่อความหมายได้เร็วและดึงดูดความสนใจข้ามทุกเพศ วัย และพื้นฐานภาพสามารถอธิบายสิ่งที่ตัวอักษรอาจใช้เวลานานในการสื่อสารได้
สำหรับผู้สอน การเตรียมพร้อมเป็นเรื่องสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการเตรียมอุปกรณ์ เครือข่ายอินเทอร์เน็ต หรือแม้กระทั่งการช่วยเหลือผู้เรียนที่อาจไม่ชำนาญการพิมพ์ การฝึกปฏิบัติจริง และการให้ผู้เรียนได้ทดลองสร้าง Prompt ด้วยตนเอง จะช่วยสร้างความเข้าใจได้ดียิ่งขึ้น
ท้ายที่สุด การสื่อสาร AI กับชาวบ้านไม่ใช่แค่การถ่ายทอดเทคโนโลยี แต่เป็นการเปิดโลกทัศน์ สร้างโอกาส และเชื่อมต่อระหว่างเทคโนโลยีกับชีวิตประจำวันอย่างมีความหมาย
