DeepSeek เขย่าวงการ AI ทั่วโลก ฉุดหุ้นเทคโนโลยีสหรัฐฯ ร่วง OpenAI ตอบโต้ด้วย o3 Mini ราคาประหยัด

โลกของปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ ด้วยการมาถึงของ DeepSeek สตาร์ทอัพ AI จากจีนที่สร้างแรงสั่นสะเทือนในวงการ AI ทั่วโลก ไม่เพียงแต่ DeepSeek จะสร้างความตื่นตัวในหมู่นักวิจัยและนักพัฒนาเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อตลาดหุ้น โดยเฉพาะหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีในสหรัฐอเมริกาที่ปรับตัวลดลงอย่างรวดเร็ว OpenAI หนึ่งในผู้นำด้าน AI ระดับโลก จึงต้องงัดกลยุทธ์รับมือกับคลื่นลูกใหม่นี้ด้วยการเปิดตัว O3 Mini โมเดลภาษาขนาดเล็กรุ่นประหยัด

DeepSeek คืออะไร?

Deep Seek (https://www.deepseek.com) คือโมเดล AI ที่พัฒนาขึ้นโดยบริษัท DeepSeek AI จากจีน โดยที่โมเดลล่าสุดอย่าง DeepSeek-R1 (Reasoner) มีผลการทดสอบที่โดดเด่นในด้านคณิตศาสตร์และการเขียนโค้ดมากกว่า o1 เล็กน้อย ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์และการเขียนโปรแกรมที่ยอดเยี่ยม

DeepSeek เป็นบริษัทสตาร์ทอัพด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) จากประเทศจีน ก่อตั้งขึ้นในเดือนพฤษภาคม 2023 โดยคุณเหลียง เหวินเฟิง (Liang Wenfeng) ซึ่งเป็นผู้จัดการกองทุนเฮดจ์ฟันด์และผู้ที่มีความสนใจในด้าน AI อย่างมาก บริษัทมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในเมืองหางโจว

ก่อนหน้านี้ คุณเหลียงได้ก่อตั้งกองทุน High-Flyer Quant ในปี 2016 ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างมากในด้านการลงทุน แบบ Quantitative Trading โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และคณิตศาสตร์ในการวิเคราะห์ข้อมูลตลาดการเงิน ต่อมาเขาได้ก่อตั้ง DeepSeek โดยมุ่งเน้นการพัฒนาโมเดล AI ที่มีประสิทธิภาพสูงและต้นทุนต่ำกว่าบริษัทเทคโนโลยีอื่น ๆ อย่างมีนัยสำคัญ

DeepSeek R1 เป็นโมเดล AI ที่ทรงพลังเทียบเท่ากับ OpenAI o1 ได้ในต้นทุนที่ต่ำกว่าอย่างมาก ด้วยกลยุทธ์สำคัญ เช่น

• ลดการพึ่งพา Human Expert ด้วย Rule-based Reward Function:
  ใช้กฎเกณฑ์ (rule-based) ในการประเมินผลลัพธ์แทนการจ้างผู้เชี่ยวชาญ ช่วยลดต้นทุนได้มหาศาลโดยไม่กระทบต่อความแม่นยำ
• ใช้ Algorithm แบบ Group Relative Policy Optimization (GRPO):
  ประเมินผลแบบกลุ่มแทนการประเมินทีละตัว ช่วยลดการใช้พลังประมวลผลและเร่งกระบวนการฝึกโมเดลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ผสมผสานเทคนิคขั้นสูงอย่างลงตัว:
  ใช้เทคนิคต่าง ๆ เช่น การฝึกด้วยความละเอียด FP8, การทำนายหลายโทเค็นพร้อมกัน, และการใช้ Mixture of Experts ซึ่งแบ่งโมเดลออกเป็นเครือข่ายย่อยที่เชี่ยวชาญในด้านต่าง ๆ และเปิดใช้งานเฉพาะส่วนที่จำเป็นสำหรับงานนั้น ๆ ทำให้ลดการใช้พลังงานและเพิ่มความเร็วในการตอบสนอง
• เทคนิคเหล่านี้ สรุปจาก Facebook Post ของ นพ.ปิยะฤทธิ์ อิทธิชัยวงศ์ (อ.อ๋า) ครับ

DeepSeek สั่นสะเทือนวงการ AI อย่างไร?

DeepSeek สร้างความฮือฮาในวงการ AI ด้วยความสามารถที่หลากหลายและศักยภาพในการพลิกโฉมอุตสาหกรรมต่าง ๆ การเปิดตัวโมเดลนี้ในเดือนมกราคม 2025

DeepSeek ได้รับความสนใจอย่างมากในวงการ AI ระดับโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อแอปพลิเคชันของบริษัทขึ้นเป็นอันดับหนึ่งในหมวดแอปฟรีบน App Store ของสหรัฐอเมริกา แซงหน้า ChatGPT ของ OpenAI ด้วย

ความสำเร็จของ DeepSeek สะท้อนถึงความสามารถของบริษัทสตาร์ทอัพจีนในการพัฒนาเทคโนโลยี AI ที่มีประสิทธิภาพสูงด้วยทรัพยากรที่จำกัด ซึ่งเป็นการท้าทายความเชื่อเดิมที่ว่าการพัฒนา AI จำเป็นต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก

ส่งผลให้มูลค่าหุ้นของบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำในสหรัฐฯ เช่น Nvidia, Microsoft, Meta, และ Alphabet ลดลงอย่างมาก โดยเฉพาะ Nvidia ที่มูลค่าหุ้นลดลงถึง 17% ทำให้สูญเสียมูลค่าตลาดมากกว่า 600 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งนับเป็นการลดลงในวันเดียวที่มากที่สุดในประวัติศาสตร์สหรัฐฯ (ก่อนจะมีเด้งกลับขึ้นมาภายหลัง)

ทั้งนี้เพราะนักลงทุนกังวลว่าโมเดล AI ของ DeepSeek ที่ใช้ชิปที่มีประสิทธิภาพต่ำลงได้ อาจลดความต้องการชิปประสิทธิภาพสูงจาก NVIDIA อย่างไรก็ตาม Sam Altman ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของการใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอร์ที่มากขึ้นในการพัฒนาโมเดล AI ที่มีประสิทธิภาพสูงอย่าง AGI ต่อไป

OpenAI ตอบโต้ด้วย O3 Mini ราคาประหยัด

Sam Altman ซีอีโอของ OpenAI ได้ทวีตเกี่ยวกับ DeepSeek ว่า “DeepSeek’s R1 เป็นโมเดลที่น่าประทับใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสิ่งที่พวกเขาสามารถทำได้ในราคานี้”

เพื่อตอบสนองต่อความท้าทายจาก DeepSeek ทาง OpenAI ได้เปิดตัวโมเดลใหม่ชื่อ o3 Mini (มี Thinking Level 3 ระดับ คือ low, medium, high) ซึ่งเป็น AI ที่มีประสิทธิภาพสูงในด้านวิทยาศาสตร์, คณิตศาสตร์, และการเขียนโค้ด ซึ่งประสิทธิภาพสูงกว่า o1 และ DeepSeek อีก โมเดลนี้ถูกออกแบบมาให้มีต้นทุนการใช้งานที่ต่ำลงและเข้าถึงได้ง่ายขึ้น

โดยที่การทดสอบประสิทธิภาพของโมเดลใหม่ๆ ได้ดังนี้

Benchmark	ประเภทความรู้	o3	o3-mini	o1	R1
ARC-AGI (Abstraction & Reasoning Corpus	หาความสัมพันธ์จากตัวอย่างที่ไม่เคยเห็นมา	87.5%	N/A	32%	N/A
Frontier Math Benchmark	ข้อสอบคณิตศาสตร์ระดับงานวิจัย	25%	9.2%	5.5%	N/A
Codeforces Coding Test	การแข่งขันเขียนโค้ด แก้ปัญหาทางอัลกอริทึม	2727	2130	1891	2029
SWE-bench Verified Benchmark	ปัญหาด้าน Software Engineering ในสถานการณ์จริง	71.7%	49.3%	48.9%	49.2%
AIME (American Invitational Mathematics)	ข้อสอบแข่งขันคณิตศาสตร์ระดับมัธยมปลาย แก้โจทย์ที่ซับซ้อน	96.7%	87.3%	78%	79.8%
GPQA-Diamond (Graduate-Level Q&A)	คำถามระดับปริญญาโท-เอกทดสอบความรู้ในเชิงลึกเฉพาะด้าน ในสาขาชีววิทยา ฟิสิกส์ และเคมี	87.7%	79.7%	76%	71.5%

✅ สรุปผลเปรียบเทียบประสิทธิภาพ:

🧠 ด้านการให้เหตุผล (Reasoning):

• ARC-AGI (Abstraction & Reasoning Corpus):
  • O3 โดดเด่นมากด้วยคะแนน 87.5% ซึ่งสูงกว่า O1 (32%) เกือบ 3 เท่า
  • O3-mini (high) ยังไม่มีข้อมูลที่ชัดเจน แต่คาดว่าจะต่ำกว่า O3 เนื่องจากความซับซ้อนของโมเดล
  • DeepSeek R1: ไม่มีข้อมูลสำหรับ ARC-AGI ซึ่งอาจบ่งบอกว่าประสิทธิภาพยังไม่โดดเด่นเท่า O3 ในด้านนี้

➗ ด้านคณิตศาสตร์ (Math):

• AIME (American Invitational Mathematics):
  • O3 ทำคะแนนสูงถึง 96.7%, แสดงถึงทักษะการแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ขั้นสูง
  • O3-mini (high) ได้ 87.3%, ซึ่งยังคงสูงกว่า O1 (78%) และ DeepSeek R1 (79.8%)
  • DeepSeek R1 ทำคะแนนได้ดีที่ 79.8%, ดีกว่า O1 แต่ยังตามหลัง O3 อยู่พอสมควร
• Frontier Math Benchmark:
  • O3 ทำคะแนนได้ 25%, ซึ่งสูงกว่า O1 (5.5%) ถึงเกือบ 5 เท่า และสูงกว่า O3-mini (9.2%) ประมาณ 3 เท่า
  • O3-mini (high) ทำได้ 9.2%, ยังคงแซง O1 แต่ไม่ใกล้เคียงกับ O3
  • DeepSeek R1: ไม่มีข้อมูลชัดเจน แต่คาดว่าจะใกล้เคียงกับ O1 ในด้านนี้

💻 ด้านการเขียนโค้ด (Coding):

• Codeforces Coding Test:
  • O3 มีคะแนนสูงถึง 2727, แสดงถึงความสามารถในการเขียนโค้ดและแก้ปัญหาเชิงอัลกอริทึมได้อย่างยอดเยี่ยม
  • O3-mini (high) ได้คะแนน 2130, ซึ่งยังคงสูงกว่า O1 (1891) และ DeepSeek R1 (2029)
  • DeepSeek R1 ทำได้ 2029, ดีกว่า O1 แต่ยังตามหลัง O3 อยู่มาก
• SWE-bench Verified Benchmark:
  • O3 ทำได้ 71.7%, ซึ่งสูงกว่า O3-mini (49.3%), O1 (48.9%), และ DeepSeek R1 (49.2%) อย่างชัดเจน
  • O3-mini (high) และ DeepSeek R1 มีคะแนนใกล้เคียงกัน แต่ยังห่างจาก O3 พอสมควร

📚 ด้านความรู้เฉพาะทาง (Domain-Specific Knowledge):

• GPQA-Diamond (Graduate-Level Q&A):
  • O3 ทำคะแนนได้สูงถึง 87.7%, แสดงถึงความสามารถในการทำความเข้าใจเนื้อหาขั้นสูง
  • O3-mini (high) ได้ 79.7%, ดีกว่า O1 (76%) และ DeepSeek R1 (71.5%)
  • DeepSeek R1 ทำได้ 71.5%, แสดงถึงความสามารถในการตอบคำถามเชิงลึกได้ในระดับที่ดี แต่ยังไม่ถึงระดับของ O3

ราคา API

ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2025 มีการเปรียบเทียบราคาล่าสุดระหว่าง OpenAI และ DeepSeek สำหรับการใช้งาน API ของโมเดล AI ดังนี้:

Model	Input Token Price (USD per 1M tokens)	Output Token Price (USD per 1M tokens)
DeepSeek-Chat	0.07 (ตอนนี้ลดเหลือ 0.014)	0.27 (ตอนนี้ลดเหลือ 0.14)
GPT-4o Mini	0.15	0.6
DeepSeek-Reasoner (R1)	0.55	2.19
OpenAI o3 Mini	1.1	4.4
GPT-4o	2.5	10.0
OpenAI o1 Mini	7.50	30.00
OpenAI o1	15.00	60.00

หมายเหตุ: ราคาของ Output Token มักจะสูงกว่า Input Token และอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์ของผู้ให้บริการแต่ละรายเพื่อความถูกต้อง (ราคา OpenAI, ราคา DeepSeek)

โมเดล o3-mini ของ OpenAI เป็นทางเลือกที่ประหยัดมากขึ้นกว่าเดิมมาก โดยมีราคาถูกกว่า o1-mini ถึง 85% และถูกกว่ารุ่น o1 เต็มรูปแบบถึง 93% แต่ก็ยังแพงกว่า DeepSeek-R1 ประมาณ 2 เท่า ซึ่งจุดเด่นด้านราคาต้นทุนเป็นจุดแข็งที่ทรงพลังมากๆ ของ DeepSeek นั่นเอง

ความแตกต่างระหว่าง DeepSeek และ OpenAI

• โอเพนซอร์ส vs. ระบบปิด: DeepSeek ใช้แนวทางโอเพนซอร์ส ทำให้ชุมชนนักพัฒนาสามารถเข้าถึงและพัฒนาได้อย่างอิสระ ในขณะที่ OpenAI ยังคงรักษาเทคโนโลยีของตนเป็นระบบปิด
• ต้นทุนและประสิทธิภาพ: โมเดลของ DeepSeek มีต้นทุนการพัฒนาต่ำและใช้พลังงานน้อยกว่า ในขณะที่โมเดลของ OpenAI ต้องใช้ทรัพยากรมากกว่า
• การเซ็นเซอร์: DeepSeek มีการกรองเนื้อหาให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลจีน ในขณะที่ OpenAI มีการกรองเนื้อหาที่อาจจะน้อยกว่าในแง่ของการเมืองการปกครอง แต่ก็เป้นการสื่อให้เห็นว่า ใครที่ครองอำนาจของ AI สามารถส่งผลต่อความคิดของผู้คนได้ไม่น้อยเลย
• ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล: DeepSeek เก็บข้อมูลผู้ใช้บนเซิร์ฟเวอร์ในประเทศจีน ซึ่งทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวของข้อมูล (เพราะมีข่าวประเด็นที่มีข้อมูลรั่วไหลออกมาด้วยเช่นกัน)

โครงการ StarGate: กลยุทธ์ใหญ่ของอเมริกา เพื่อนำหน้าในโลก AI

มื่อ 21 มกราคม 2025 ที่ผ่านมา OpenAI ยังมีส่วนร่วมในโครงการใหญ่ระดับโลกที่ชื่อว่า StarGate ที่มุ่งเน้นการทำให้สหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำระดับโลกในด้าน AI และเทคโนโลยีขั้นสูง โดยเน้นทั้งด้านนวัตกรรมและความมั่นคงของชาติ

🤝 พันธมิตรสำคัญในโครงการ StarGate

• นักลงทุนหลัก:
  • SoftBank และ OpenAI เป็นผู้นำโครงการ โดย SoftBank รับผิดชอบด้านการเงิน และ OpenAI รับผิดชอบด้านการดำเนินงาน
  • Masayoshi Son ประธาน SoftBank จะดำรงตำแหน่ง ประธานโครงการ StarGate
• พันธมิตรด้านเทคโนโลยี:
  • Arm, Microsoft, NVIDIA, Oracle, และ OpenAI เป็นพันธมิตรหลักในการพัฒนาเทคโนโลยี
  • การร่วมมือกับ NVIDIA สืบเนื่องจากความสัมพันธ์อันยาวนานตั้งแต่ปี 2016
  • Microsoft จะยังคงเป็นพันธมิตรสำคัญ โดย OpenAI จะเพิ่มการใช้งานแพลตฟอร์ม Azure สำหรับการฝึกโมเดล AI ระดับสูง

โดยความร่วมมือนี้เพื่อสร้าง Data Center ขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยจะเริ่มด้วยการลงทุนมูลค่า 100,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และมีแผนที่จะเพิ่มการลงทุนรวมเป็น 500,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในปี 2029 โดยได้เริ่มต้นการก่อสร้างศูนย์ข้อมูลแห่งแรกในรัฐเท็กซัส และกำลังพิจารณาไซต์ใหม่ ๆ ทั่วสหรัฐฯ เพื่อขยายเครือข่ายศูนย์ข้อมูลเพิ่มเติม

โดยโครงการ StarGate ไม่ได้เป็นเพียงการสร้างศูนย์ข้อมูล แต่เป็นก้าวสำคัญในการพัฒนา AI และ AGI (Artificial General Intelligence) ของอเมริกาต่อไป

บทสรุปและมุมมอง

DeepSeek ไม่ใช่เพียงแค่ AI รุ่นใหม่ แต่เป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ในวงการ AI ที่แสดงให้เห็นว่าการพัฒนา AI ที่มีประสิทธิภาพสูงสามารถทำได้โดยไม่จำเป็นต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก การตอบสนองของ OpenAI ด้วย O3 Mini เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการแข่งขันที่ทวีความรุนแรงขึ้นในอนาคต ซึ่งจะผลักดันให้เกิดนวัตกรรมใหม่ ๆ ในวงการ AI และส่งเสริมการเข้าถึงเทคโนโลยีนี้อย่างกว้างขวางยิ่งขึ้น

ผลกระทบของ DeepSeek ต่อวงการ AI ทั่วโลกจึงไม่เพียงแต่จำกัดอยู่ในแวดวงเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ยังขยายไปถึงเศรษฐกิจ การเมือง และสังคมในระดับโลกอีกด้วย ผู้ที่ได้รับประโยชน์สูงสุดจากการแข่งขันนี้คือมนุษย์ทุกคนที่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยี AI ได้ในราคาที่เข้าถึงได้และมีประสิทธิภาพสูงขึ้น

• Deep Seek อาจเป็นแรงผลักดันให้เกิด Open Source AI มากขึ้น เพื่อให้ AI เป็นเทคโนโลยีที่ทุกคนเข้าถึงได้
• การแข่งขันด้านราคา จากคู่แข่งรายใหม่ ทำให้ผู้บริโภคเข้าถึงเทคโนโลยี AI ได้ง่ายขึ้น
• แม้ DeepSeek จะพัฒนาโดยใช้ทรัพยากรที่น้อยลงได้ แต่ยังคงมีความต้องการทรัพยากรการประมวลผลจำนวนมากในการพัฒนา AGI ที่เป็นสุดยอดโมเดล AI ต่อไป ดั่งเช่น Project StarGate เป็นต้น